Credo in unum sanctam catholicam et apostolicam ecclesiam
Wierzę w jeden świety,powszechny i apostolski Kościół.

wyznanie wiary

Czwartek, 24 maja 2018 r.

Święto Jezusa Chrystusa Najwyższego i Wiecznego Kapłana Amalii, Dagmary, Dawida, Franciszka, Jana, Joanny, Ludwika, Marii, Mileny, Oriona, Wincentego, Zuzanny Czytania z Pisma Świętego: Jr 31, 31-34; albo Hbr 10, 11-18; (Ps 110 (109), 1bcde. 2-3 (R.: por. 4b)); (Mk 14, 22-25) A kiedy jedli, Jezus wziął chleb, pobłogosławił go, połamał i rozdał im mówiąc: Bierzcie, to jest moje ciało. Potem wziął kielich i dzięki czyniąc dawał im. I pili z niego wszyscy. I powiedział do nich: To jest moja krew, [krew] Przymierza, która będzie wylana za wielu. Zaprawdę mówię wam, że już nie będę pić z owocu winnego krzewu aż do owego dnia, w którym wypiję nowy [kielich] w królestwie Bożym.

Biblia Warszawsko-Praska, Mk 14,22-25

445 lat temu został ustanowiona Kofederacja Warszawska.

2016-01-30, KL

Z okazji 445 rocznicy Konfederacji Warszawskiej, przypomonamy o tym niezwykłym dokumencie. 28 stycznia 1573 r. sejm konwokacyjny podjął uchwałę, która przeszła do historii jako Konfederacja warszawska. Zawierała ona gwarancje swobody wyznania w Rzeczypospolitej i zapewniała innowiercom wśród szlachty równouprawnienie z katolikami.

Została uchwalona przez sejm konwokacyjny 28 stycznia 1573 podczas bezkrólewia po śmierci Zygmunta Augusta. Zawierała ona gwarancje swobody wyznania w Rzeczypospolitej i zapewniała innowiercom wśród szlachty równouprawnienie z katolikami. Treść postanowień aktu konfederacji została następnie włączona do Artykułów Henrykowskich, które regulowały podstawy ustrojowe Rzeczypospolitej – tym samym wolność religijna stała się jednym z filarów ustroju Rzeczypospolitej, a  jej przestrzeganie musiał zaprzysiąc każdy nowo wybrany władca. Historia Europy XVI i XVII stulecia naznaczona jest wojnami religijnymi, które przetaczały się przez kontynent. Niedługo po wystąpieniu Marcina Lutra niepokoje zaczęły targać Rzeszą – w 1522-23 wybuchło „powstanie rycerskie”, a w 1525 roku „wojna chłopska”. Symbolem walk na tle religijnym we Francji stała się „Noc Świętego Bartłomieja” w Paryżu z 23 na 24 sierpnia 1572, podczas której doszło do rzezi hugenotów. Wieści o wojnach i rozruchach w nieodległej Rzeszy, we Francji czy Niderlandach docierały dość szybko do Rzeczypospolitej, która w tamtym czasie była jednym z czołowych mocarstw. Nic więc dziwnego, że elita ówczesnego państwa miała powody do niepokoju o złotą wolność, która była podstawą ustroju Rzeczypospolitej, a która obejmowała również sprawy wyznaniowej(wszak Zygmunt August mawiał, że „nie jest królem ludzkich sumień”). Po śmierci Zygmunta Augusta wraz z rozpoczęciem okresu bezkrólewia, który zawsze stanowił czas swego rodzaju niepewności, przed narodem szlacheckim stanęła perspektywa wyboru nowego króla po wygaśnięciu męskiej linii Jagiellonów. W Rzeczypospolitej reformacja również odnosiła duże sukcesy – wielu magnatów i szlachty przeszło na protestantyzm, zwłaszcza na jego kalwińską odmianę. Konfederację podpisali najwybitniejsi przedstawiciele szlachty – wśród nich biskup krakowskie Franciszek Krasiński, Paweł Pac – kasztelan wileński, Hieronim Ossoliński – kasztelan sandomierski, hetman wielki koronny Jan Firlej, wojewoda krakowski Mikołaj Firlej, sekretarz królewski, późniejszy kanclerz wielki koronny i hetman wielki koronny – Jan Zamoyski. Dzięki konfederacji, której postanowienia stały się częścią Artykułów Henrykowskich, wolność religijna Rzeczypospolitej zyskała mocne podstawy prawne, stając się jednych z zasad ustrojowych Rzeczypospolitej.  

 Ze wzglądu na swą historyczną doniosłość dokument ten trafił na listę UNESCO Pamięć Świata. Czy w polskiej pamięci zbiorowej Konfederacja warszawska zajmuje miejsce odpowiadające randze tego wydarzenia? Jakie racje przemawiają za tym, by uznać ją za jedno z najważniejszych osiągnięć ustrojowych dawnej Rzeczypospolitej? Jaki wpływ wywarła na kształtowanie się moralnego i politycznego oblicza narodu? W czym jej przypominanie i zgłębianie może pomóc dzisiejszym obywatelom Rzeczypospolitej oraz innym narodom mogącym korzystać z jej dziedzictwa kulturowego? W jaki sposób kultura pamięci kształtowana w oparciu o tradycje republikańskie, które wyraża to wydarzenie historyczne może przyczynić się do odnowienia polskiej kultury politycznej?

 

KONTAKT

Wyślij wiadomość, jeśli masz ciekawą informację i chcesz się nią z nami podzielić...

Dalej »